Αν εξαιρέσει κανείς το μεγαλύτερο μέγεθός της, είναι όμοια με το βιολί και λειτουργεί όπως αυτό, αλλά σε χαμηλότερο τόνο. Ο ήχος της όμως, με μια τονική ποιότητα μοναδική, βαθύς, μυστηριώδης, γεμάτος ψυχή, δεν μοιάζει καθόλου με αυτόν του βιολιού.

Όπως και στο βιολί,ο ήχος παράγεται με το σύρσιμο του δοξαριού στις χορδές ή με τη νύξη των τεσσάρων χορδών, που τεντώνονται από τη βάση του οργάνου, πάνω από τον καβαλάρη και στηρίζονται στα κλειδιά, που βρίσκονται στην άκρη της ταστιέρας.

Καθώς η βιόλα δεν φτιάχνεται σε μικρότερα μεγέθη, τα παιδιά μαθαίνουν να παίζουν σε βιολιά κατάλληλου μεγέθους και σε μεγαλύτερη ηλικία μπορούν να προχωρήσουν στην εκμάθηση βιόλας.

Από τα τέλη του 1700 η δημοτικότητά της αυξήθηκε, καθώς οι μουσικοί άρχισαν ν’ αναγνωρίζουν την ιδιαίτερη ποιότητα του τόνου της.